Terkos Gölü İstanbul'un akan çeşmesidir
Dr. Yavuz Örnek

Dr. Yavuz Örnek

Akademisyen gözü

Terkos Gölü İstanbul'un akan çeşmesidir

22 Şubat 2019 - 10:52

Gelecekte İstanbul'un su ihtiyacı Terkos Gölü’nden karşılanacaktır.

Terkos Gölü Karadeniz’e bağlantılı deniz seviyesinde bir göldü. İstanbul’un su ihtiyacını karşılamak için gölün Karadeniz’e açılan kanalın önü 1883 yılında kapatılarak gölün su seviyesi denizden 3.25 metre yükseltilmiştir. Böylece o tarihten itibaren Terkos, İstanbul’un içme ve kullanma suyu için bir kaynak olarak kullanılmaya başlanmıştır. 1972 yılında yapılan yeni bir kapakla denizden yüksekliği 4,50 m’ye çıkarılmıştır.

Terkos Gölü alanı 39 KM kare ve ortalama derinliği 4,16 metredir. Sığ bir göldür ve tabanı kum ve toprak dolgudur. Göle yılda ortalama 196 milyon, çok yağış alan zamanlarda 237 milyon metreküp su gelmektedir. Gölün maksimum su depolama miktarı ise 162 milyon metreküptür. İstanbul’un yaklaşık %20’lik su ihtiyacını karşılamaktadır. Sığ ve dolgu bir göl olması, göle gelen suyun gölün kapasitesinden fazla olması çok önemli bir proje için temel taşlardır.

İstanbul'un Tamamının Su Sorunu Çözülebilir
Terkos Gölü derinleştirilmeye çok müsait bir göldür. Derinleştirilmesi de büyük faydalar getirecektir. Göl yatağı 5 metre veya daha fazla kazıldığı takdirde İstanbul için önemli miktarda su temin edilir. Terkos Gölü’nden İstanbul’un Avrupa yakasının ve hatta tamamının içme suyunun yapılacak bir yatırım ile karşılanması mümkündür.

Terkos Gölü Çok Sığ Bir Yapıya Sahiptir.
Terkos Gölü’nün önündeki set tamamen kalktığı zaman gölde azami 8 milyon metreküp su kalır. Bu miktar suyu gölün alanına yaydığımız zaman gölün derinliği 20-25 cm oluyor. Demek ki set yoksa böyle bir göl de yoktur. Göl tabanı tamamen düz değildir. Demek ki set yapılmadan önce göl bölgesi adacıklardan, gölcüklerden oluşuyordu. Yani göl çok sığ bir göldür, derin değildir. Göl muhtemelen Karadeniz’in dalgalarının getirdiği kum ve akarsuların getirdiği alüvyonla dolmuştur. Gölün çok eskiden Karadeniz sahilinde bir koy olduğu söylenmektedir. Dolgu ve sığ bir alanda metrelerce derinlikte kazı çalışmalarının yapılmasının çok kolaydır.

İstanbul’un su ihtiyacının büyük bir kısmının karşılayan Melen Barajı gelecekte yeterli olmayacaktır. Adapazarı ve Düzce yöresinde artan su ihtiyacı Melen Barajından karşılanacaktır. Ayrıca İstanbul ve Trakya’da su artan su ihtiyacını karşılayacak başka bir kaynak bölgede mevcut değildir. Trakya’da düşünülen suni gölleri besleyecek kaynak yoktur. Daha önemli bir konu doğal afetlerle Melen’den gelen su aylarca kesintiye sebep olabilir. Terkos Gölünün derinleştirilerek İstanbul’un su ihtiyacının karşılanmasının faydaları vardır. İçme suyu daha ucuza temin edilecektir. Doğal afetlerde su kesintisi riski olmayacaktır. Havzanın güvenliği kolaylıkla sağlanabilecektir.

İstanbul Avrupa Yakası'nın Su İhtiyacını Karşılar
Bu projenin, gelecekte artan su ihtiyacı dikkate alındığında İstanbul’un Avrupa yakasının su ihtiyacını fazlası ile karşılar. Gölün tamamı 12,5 metre kazıldığında bugün Avrupa yakasının yıllık su ihtiyacı olan 650 milyon m3 su havzası elde edilir. Demek ki 20 metre kazıldığında bütün İstanbul’un yaklaşık yüzde 100, 15 metre kazıldığında yüzde 75, 10 metre kazıldığında yüzde 50'sinin su ihtiyacı giderilir. Ayrıca bu proje kısa vadeli değil asırlara hitap edecek bir yatırım olacaktır ve kalıcı bir çözüm sağlayacaktır. Ancak Terkos gölünde yapılacak derinleştirme çalışmalarının dezavantajları vardır. Bunların en önemlisi karadan yeterli su gelmediği için gölü dolduracak suyun denizden RO ile elde edilmesidir. Bu ise maliyetli bir iştir. Bu maliyet dalga ve rüzgâr enerjisi ile karşılanabilir.  Osmanlı zamanında İstanbul’un artan su ihtiyacını çözmek için kullanılan ilk kaynak Terkos Gölü, gelecekte de İstanbul’un su ihtiyacını çözmek için kullanılacak en önemli belki tek kaynak olacaktır.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar