Program saygı duruşu, İstiklal Marşı ve Kırım Marşı Ant Enkmen'in okunmasıyla başladı. Ardından sürgünde vefat edenler için dua edildi. Video gösterimi, şiir dinletileri ve protokol konuşmalarıyla devam eden etkinlikte, 18 Mayıs 1944’te Sovyet lideri Josef Stalin’in kararıyla gerçekleştirilen Kırım Tatar Sürgünü’nün acıları bir kez daha yad edildi. Dernek Başkanı Nermin Ekim, konuşmasında sürgün sırasında Kırım Tatar Türklerinin yaşadığı insanlık dramını anlattı. Ekim, binlerce insanın yük vagonlarında üst üste istiflenerek Özbekistan, Kazakistan ve Sibirya’ya sürgün edildiğini, yolculuk sırasında çok sayıda masum insanın hayatını kaybettiğini ifade etti. Programda konuşan Gebze Kaymakamı Mehmet Ali Özyiğit ise Kırım Türklerinin asırlar boyunca Karadeniz’in kuzeyinde Türklük ve Müslümanlığı yaşatan önemli bir topluluk olduğunu belirtti. Kaymakam Özyiğit, Kırım Türklerinin vatanları uğruna büyük bedeller ödediğini, Sovyet rejiminin baskı ve yıldırma politikaları nedeniyle çok ağır acılar yaşandığını söyledi.
TARİHİ VARLIKLARINI DETAYLI ANLATTI
Günün anlam ve önemine ilişkin konuşma yapan tarihçi Dr. Recep Kankal da Kırım Türklerinin Karadeniz’in kuzeyindeki tarihî varlığına değindi. Kankal, Kırım Hanlığı’nın 15. yüzyıldan itibaren geçirdiği süreçleri, Küçük Kaynarca Antlaşması sonrasında yaşanan kayıpları ve 1783 yılında Kırım’ın Rusya tarafından işgal edilmesiyle Osmanlı Devleti ile olan yaklaşık 300 yıllık bağın kopuşunu anlattı. Konuşmasında Balkan Savaşları sonrasından 1930’lu yıllara kadar Kırım Türklerinin yaşadığı sıkıntılara da değinen Kankal, özellikle 1930 ve 1940’lı yıllarda Romanya üzerinden Kocaeli ve Gebze’ye gelen Kırım Türklerinin bölgedeki iskân süreçlerini aktardı. Nazi Almanyası’nın baskıları ve ardından 1944 sürgünüyle yaşanan insanlık dramını hatıralar eşliğinde paylaşan Kankal, Özbekistan’daki sürgün yıllarında yaşanan acılara dikkat çekti. Programa ayrıca Ak Parti Gebze ilçe kadın kolları başkanı Habibe Çırak, BBP Gebze ilçe başkanı Emre Özyürek, KASKF başkanı Murat Aydın, Kırım Türkleri Derince şubesi yönetimi ile çok sayıda davetli katıldı. Programa özel sergi de açıldı ve program sonunda Başkan Nermin Ekim, etkinliğe katılan protokol üyelerine ve desteklerinden dolayı Gebze belediye başkanı Zinnur Büyükgöz’e teşekkür etti.
